dlamaturzysty.info

Matura 2022 z włoskiego - wymagania egzaminacyjne, gramatyka

W roku 2022 matura zostanie również przeprowadzona na podstawie wymagań egzaminacyjnych, a nie jak do roku 2020 na podstawie wymagań określonych w podstawie programowej.  

Poniżej aktualne wymagania z włoskiego:

Spis treści

Zakres struktur gramatycznych

Poziom podstawowy i rozszerzony


POZIOM PODSTAWOWY

POZIOM ROZSZERZONY

RODZAJNIK

Formy i użycie rodzajnika nieokreślonego, określonego, cząstkowego

• przypadki opuszczenia rodzajnika, np. andare a casa, avere fame

• użycie rodzajnika z zaimkami dzierżawczymi przy rzeczownikach oznaczających pokrewieństwo, np. il mio fratello maggiore

Formy i użycie rodzajnika nieokreślonego, określonego, cząstkowego

• przypadki opuszczenia rodzajnika, np. andare a casa, avere fame

• użycie rodzajnika z zaimkami dzierżawczymi przy rzeczownikach oznaczających pokrewieństwo, np. il mio fratello maggiore

RZECZOWNIK

Liczba pojedyncza i mnoga rzeczownika

• formy regularne

• formy nieregularne, np. uomo-uomini

• rzeczowniki pochodzenia obcego, np. film, tesi, computer

• rzeczowniki zbiorowe, np. folla, gente, roba

Liczba pojedyncza i mnoga rzeczownika

• formy regularne

• formy nieregularne

• rzeczowniki pochodzenia obcego

• rzeczowniki zbiorowe

• rzeczowniki pozbawione jednej z liczb np. il coraggio, le forbici

Rodzaj męski i żeński rzeczownika

• zdrobnienia, np. mamma, papa

• formy nieregularne, np. paio

Rodzaj męski i żeński rzeczownika

• zdrobnienia, np. sorellina

• formy nieregularne, np. paio

ZAIMEK

Zaimki wskazujące rzeczowne i przymiotne questo, quello i ich formy • zaimki wskazujące użyte z przysłówkami qui, qua oraz li, la, np. Sono due automobili molto belle: comprare questa qui o quella la?

Zaimek wskazujący stesso

Zaimki wskazujące rzeczowne i przymiotne questo, quello i ich formy • zaimki wskazujące użyte z przysłówkami qui, qua oraz li, la, np. Sono due automobili molto belle: comprare questa qui o quella la?

Zaimek wskazujący stesso Forma ció

Zaimki dzierżawcze rzeczowne i przymiotne • zaimek dzierżawczy w funkcji rzeczownika, np. i miei = i miei genitori

Zaimki dzierżawcze rzeczowne i przymiotne

• zaimek dzierżawczy w funkcji rzeczownika, np. i miei = i miei genitori

• użycie form altrui, proprio

Zaimki pytające rzeczowne i przymiotne

Zaimki pytające rzeczowne i przymiotne

Zaimki nieokreślone rzeczowne i przymiotne, np. qualche, alcuno, nessuno, ogni, tanto, molto, troppo, parecchio, diverso, altro, certo, tutto

Zaimki nieokreślone rzeczowne, np. uno, qualcuno, ognuno, qualcosa, niente

Zaimki nieokreślone rzeczowne i przymiotne np. qualche, alcuno, nessuno, ogni, tanto, molto, troppo, parecchio, altrettanto, diverso, vario, altro, certo, tutto, ciascuno, qualunque, qualsiasi

Zaimki nieokreślone rzeczowne, np. uno, qualcuno, chiunque, qualcosa, niente, nulla

Zaimki osobowe w funkcji

• podmiotu

• dopełnienia bliższego

• dopełnienia dalszego

Formy akcentowane i nieakcentowane zaimków

Funkcja zaimka lo w odniesieniu do całego zdania, np. Tutti lo sanno.

Zaimki podwójne i ich miejsce w zdaniu Zaimki osobowe w funkcji dopełnienia bliższego w czasach złożonych

Zaimki osobowe w funkcji

• podmiotu

• dopełnienia bliższego

• dopełnienia dalszego

Formy akcentowane i nieakcentowane zaimków

Funkcja zaimka lo w odniesieniu do całego zdania, np. Tutti lo sanno. Ho parlato con Luigi, tutti l’hanno notato.

Zaimki colui, colei, coloro Zaimki podwójne i ich miejsce w zdaniu Zaimki osobowe w funkcji dopełnienia bliższego w czasach złożonych

Zaimki względne proste i złożone

Zaimki względne proste i złożone • użycie zaimka względnego w funkcji zaimka dzierżawczego, np. Mi piace la borsa il cui prezzo e cosi alto.

Cząstki ci, ne i ich miejsce w zdaniu

• cząstka ci odpowiadająca strukturze a questo, np. Ci penso io.

• cząstka ne odpowiadająca strukturze di questo, np. Che ne dici di andare a teatro?

Cząstki ci, ne i ich miejsce w zdaniu

• cząstka ci odpowiadająca strukturze

a questo, np. Non ci fare caso. Non ci capisco nulla.

• cząstka ne odpowiadająca strukturze di questo, np. Ne ho sentito parlare.

LICZEBNIK

Liczebniki główne Liczebniki porządkowe

• liczebniki zbiorowe, np. paio, coppia

• oznaczanie wielokrotności, np. doppio

Liczebniki główne Liczebniki porządkowe

• liczebniki zbiorowe, np. paio, coppia, dozzina, ventina

• oznaczanie wielokrotności, np. doppio, triplo

PRZYMIOTNIK

Liczba pojedyncza i mnoga przymiotnika

Liczba pojedyncza i mnoga przymiotnika

• przymiotniki odrzeczownikowe, np. bilancio annuale, carne bovina, luce solare

Rodzaj męski i żeński przymiotnika

Rodzaj męski i żeński przymiotnika

Regularne i nieregularne stopniowanie przymiotników (stopień wyższy, najwyższy, niższy, najniższy, równy)

Regularne i nieregularne stopniowanie przymiotników (stopień wyższy, najwyższy, niższy, najniższy, równy)

• intensyfikacja znaczenia przymiotnika w stopniu równym - przez dodanie przymiotników ilościowych, np. Ero tutto assorto nei miei pensieri.

- przez powtórzenie przymiotnika, np. un abbraccio forte forte, sembrava piccolo piccolo

Miejsce przymiotnika w zdaniu

Miejsce przymiotnika w zdaniu, zmiana miejsca przymiotnika i jego znaczenie, np. un amico vecchio - un vecchio amico

Przymiotnik użyty jako przysłówek, np. Vestire elegante.

PRZYSŁÓWEK

Podstawowe przysłówki czasu, miejsca i sposobu

Formy regularne i nieregularne przysłówków zakończonych na -mente Molto, poco, tanto, troppo w funkcji przysłówka

Wyrażenia przysłówkowe, np. all’improvviso, di tanto in tanto, a volte

Podstawowe przysłówki czasu, miejsca i sposobu

Formy regularne i nieregularne przysłówków zakończonych na -mente Molto, poco, tanto, troppo w funkcji przysłówka

Wyrażenia przysłówkowe, np. d’ora in poi, di frequente

Stopniowanie przysłówków - formy regularne i nieregularne

Stopniowanie przysłówków - formy regularne i nieregularne

PRZYIMEK I SPÓJNIK

Przyimki proste, np. a, di Przyimki ściągnięte, np. del, sullo Wyrażenia przyimkowe, np. a sinistra di Przyimki pochodzące od innych części mowy, np. secondo, presso

Przyimki proste, np. a, di Przyimki ściągnięte, np. del, sullo Wyrażenia przyimkowe, np. in quanto a, a favore di, in conseguenza di Przyimki pochodzące od innych części mowy, np. secondo, tranne, escluso

Podstawowe spójniki współrzędne, np. e, oppure

Podstawowe spójniki podrzędne, np. perche, quando

Wyrażenia spójnikowe, np. anche se, dopo che

Podstawowe spójniki współrzędne, np. e, oppure

Podstawowe spójniki podrzędne, np. perche, quando

Wyrażenia spójnikowe, np. per il fatto che, di modo che, dal momento che

CZASOWNIK

Czasowniki regularne i nieregularne, odmiana I, II, III koniugacji

• wieloznaczność czasowników, np. fare, mettere, essere, avere, prendere

• opozycje czasowników, np. dire/parlare, guardare/vedere, ascoltare/sentire, andare/venire

• czasowniki posiłkowe

• czasowniki i wyrażenia czasownikowe nieosobowe, np. piove, nevica; bisogna, e necessario, succede

• użycie i funkcja czasownika piacere

Czasowniki regularne i nieregularne, odmiana I, II, III koniugacji

• wieloznaczność czasowników, np. fare, mettere, essere, avere, prendere

• opozycje czasowników, np. dire/parlare, guardare/vedere, ascoltare/sentire, andare/venire

• czasowniki posiłkowe

• czasowniki i wyrażenia czasownikowe nieosobowe, np. piove, nevica; bisogna, e necessario, avviene, capita

• użycie i funkcja czasownika piacere

Czasowniki zwrotne

Czasowniki zwrotne

Czasowniki zwrotne w strukturach z czasownikami modalnymi

Czasowniki zwrotne w strukturach z czasownikami modalnymi

Konstrukcje: far vedere, lasciar fare

Konstrukcje: far fare, lasciar fare

Czasowniki przechodnie i nieprzechodnie

Czasowniki przechodnie i nieprzechodnie Czasowniki nieprzechodnie użyte jako przechodnie z dopełnieniem bliższym, np. saltare, sbarcare

Wyrażenia czasownikowe, np. andarsene, farcela, cavarsela, sentirsela

Strona czynna czasownika w czasach: presente, passato prossimo, imperfetto, futuro semplice, trapassato prossimo Strona bierna czasownika w czasach: presente, passato prossimo, imperfetto, futuro semplice

Strona czynna czasownika w czasach: presente, passato prossimo, imperfetto, futuro semplice, trapassato prossimo Strona bierna czasownika w czasach: presente, passato prossimo, imperfetto, futuro semplice, trapassato prossimo Użycie czasowników venire i andare jako posiłkowych w stronie biernej, np. Il libro va letto.

Forma bezosobowa w czasie teraźniejszym, np. si dice che

Si passivante w czasie teraźniejszym, np.

Si fanno le spese.

Forma bezosobowa, np. si dice che, si e contenti, si e andati, si parlava Si passivante, np. Si sono scattate le foto. Si diranno le bugie.

TRYBY I CZASY

Tryb oznajmujący:

• czas teraźniejszy (presente)

• czasy przeszłe (passato prossimo, imperfetto, trapassato prossimo)

• czas przyszły (futuro semplice)

• konstrukcja peryfrastyczna stare + gerundio

• konstrukcja stare per + bezokolicznik

Tryb oznajmujący:

• czas teraźniejszy (presente)

• czasy przeszłe (passato prossimo, imperfetto, trapassato prossimo)

• czas przyszły (futuro semplice)

• konstrukcja peryfrastyczna stare + gerundio

• konstrukcja stare per + bezokolicznik

Tryb rozkazujący

• zaimki osobowe w trybie rozkazującym

Tryb rozkazujący

• zaimki osobowe w trybie rozkazującym

Tryb przypuszczający (condizionale semplice)

Tryb przypuszczający (condizionale semplice i condizionale composto)

• użycie condizionale do wyrażenia futuro nel passato

Tryb łączący (congiuntivo):

congiuntivo presente

congiuntivo passato podstawowych czasowników

Tryb łączący (congiuntivo):

congiuntivo presente

congiuntivo passato

congiuntivo imperfetto

congiuntivo trapassato

Formy implicytne (forme implicite): gerundio presente

Formy implicytne (forme implicite):

gerundio presente i passato

participio passato

infinito presente i passato

Zgodność czasów

• zdanie główne w czasie teraźniejszym

Zgodność czasów

• zdanie główne w czasie teraźniejszym

• zdanie główne w czasie przeszłym

Okres warunkowy

• hipoteza prosta, np. Se ho tempo, vengo. Se riusciró ti accompagneró io.

• hipoteza niemożliwa do spełnienia odnosząca się do przeszłości: se + imperfetto /imperfetto, np. Se lo sapevo non ci andavo.

Okres warunkowy

• hipoteza prosta, np. Se ho tempo, vengo. Se riusciró ti accompagneró io.

• hipoteza możliwa do spełnienia: se + congiuntivo imperfetto / condizionale semplice

• hipoteza niemożliwa do spełnienia odnosząca się do przeszłości: se + congiuntivo trapassato / condizionale composto, se + congiuntivo trapassato / condizionale semplice; se + imperfetto / imperfetto

• hipoteza możliwa do spełnienia wyrażona za pomocą gerundio, np. Essendo ricco lo comprerei.

Mowa niezależna i zależna z czasownikiem głównym w czasie teraźniejszym

Mowa niezależna i zależna

ZDANIE POJEDYNCZE

Zdanie oznajmujące

Zdanie oznajmujące

Zdanie pytające np. z dove, quando, chi, che cosa, perche

Zdanie pytające np. z dove, quando, chi, che cosa, perche

Zdanie rozkazujące

• zdanie rozkazujące przeczące, np. Non gridare!

• miejsce zaimków w zdaniu rozkazującym, np. Dimmi! Mi scusi!

Zdanie rozkazujące

• zdanie rozkazujące przeczące

• miejsce zaimków w zdaniu rozkazującym

Zdanie przeczące

• podwójne przeczenie, np. Non ho visto nessuno.

Zdanie przeczące

• podwójne przeczenie, np. Non ho visto nessuno.

• brak podwójnego przeczenia w zależności od miejsca zaimka nieokreślonego nessuno, niente, mai

Konstrukcje bezokolicznikowe

• z czasownikami dovere, potere, volere

• z czasownikami fare, lasciare

stare per + bezokolicznik

• z czasownikami i wyrażeniami czasownikowymi nieosobowymi, np. bisogna, e necessario

Konstrukcje bezokolicznikowe

• z czasownikami dovere, potere, volere

• z czasownikami fare, lasciare

stare per + bezokolicznik

• z czasownikami i wyrażeniami czasownikowymi nieosobowymi, np. bisogna, e necessario

• konstrukcje typu dopo aver fatto

ZDANIE ZŁOZONE

Podział na zdania złożone współrzędnie i podrzędnie

Podział na zdania złożone współrzędnie i podrzędnie


Zdanie podmiotowe z che + congiuntivo, np. E inutile che tu lo faccia oraz z bezokolicznikiem, np. Si spera di ritrovarli.

Zdanie dopełnieniowe z czasownikiem osobowym i z bezokolicznikiem, np. Penso che lui sia ricco. Penso di partire.

Zdanie dopełnieniowe z czasownikiem osobowym i z bezokolicznikiem, np. Penso che lui sia ricco. Penso di partire.

Zdanie względne z chi, che, cui, il quale, dove, np. La donna da cui abiti e francese.

Zdanie względne z chi, che, cui, il quale, dove

• forma bezokolicznikowa zdania względnego z użyciem struktury: preposizione + chi, cui + bezokolicznik, np. Non riesco a trovare una persona con cui dividere l’appartamento.

• użycie imiesłowu w funkcji zdania względnego, np. Le domande pervenute (=che sono state pervenute) in ritardo non saranno esaminate.

Zdanie czasowe z mentre, quando, appena, dopo che, prima che, finche • zdania czasowe z bezokolicznikiem po wyrażeniu spójnikowym prima di, np. Prima di partire vengo a trovarti.

Zdanie czasowe z mentre, quando, appena, dopo che, prima che, finche

• zdania czasowe z bezokolicznikiem po wyrażeniach spójnikowych: fino a, prima di, dopo + bezokolicznik, np. Prima di uscire voglio finire quel lavoro. Ha riso fino a star male.

• zdanie czasowe imiesłowowe, np.

Arrivato a Londra, ha cercato un posto da alloggiare.

Zdanie przyczynowe wprowadzone przez perche

• z użyciem trybu warunkowego dla wyrażenia możliwości, hipotezy, pragnienia, np. Passate a casa mia perche vorrei rivedervi.

Zdanie przyczynowe wprowadzone przez perche, poiche, visto che, dato che, dal momento che, siccome

• z użyciem trybu warunkowego dla wyrażenia możliwości, hipotezy, pragnienia, np. Passate a casa mia perche vorrei rivedervi.

Zdanie celowe z per, np. Ti chiamo per dirti le novita.

Zdanie celowe z perche, affinche, per Zdanie celowe z wyrażeniami: al fine di, a, di, da, np. Preparatevi a partire. Dammi un libro da leggere.

Zdanie skutkowe z che, cosi...che, tanto...che, np. E cosi bella che mi sono innamorato di lei.

• zdanie skutkowe wprowadzone przez spójnik per, np. E abbastanza intelligente per capire.

Zdanie skutkowe z che, cosi...che, tanto...che

• zdanie skutkowe wprowadzone przez wyrażenie cosi... da, per

Zdanie przyzwalające z anche se, nonostante, np. Anche se piove andiamo al mare. Esco nonostante mi senta male.

Zdanie przyzwalające z anche se, nonostante, sebbene, benche


Zdanie przyzwalające wprowadzone przez pur, pure, anche + gerundio, np. Pur avendo fatto una corsa, abbiamo perso il treno.

Zdanie porównawcze z cosi...come, tanto...quanto, piu...di, meno....di, np. Lui e tanto bello quanto interessante.

Zdanie porównawcze z cosi...come, tanto... quanto, piu... di, meno... di

Zdanie sposobu z gerundio, np. Sono uscito di casa correndo.

Zdanie sposobu z gerundio Zdanie sposobu z użyciem come se

Zdanie wykluczające: senza + bezokolicznik, np. Ha parlato senza riflettere.

Zdanie wykluczające: senza + bezokolicznik, np. Ha parlato senza riflettere.

Zdanie wykluczające z wyrażeniami senza che i tranne che, np. Abbiamo fatto tardi, senza che nessuno lo abbia notato. Non diró niente, tranne che non sia costretto.

Zdanie warunkowe z a condizione che

Zdanie warunkowe z: a patto che, a condizione che, nel caso che

Zdania w mowie zależnej, wyrażające pytanie bądź wątpliwość, np. Dimmi perche l’hai fatto? Non so se partire.

Zdania w mowie zależnej, wyrażające pytanie bądź wątpliwość, np. Dimmi perche l’hai fatto? Non so se partire.


Poziom językowy wypowiedzi pisemnych

Oczekiwany średni poziom biegłości językowej (w skali ESOKJ), w tym zakresu środków językowych w wypowiedziach pisemnych, odpowiada:

• na poziomie podstawowym - poziomowi A2+ (B1 w zakresie rozumienia wypowiedzi)

• na poziomie rozszerzonym - poziomowi B1+ (B2 w zakresie rozumienia wypowiedzi)

• na poziomie dwujęzycznym - poziomowi B2+ (C1 w zakresie rozumienia wypowiedzi).

Szczegółowe wymagania egzaminacyjne

III etap edukacyjny, poziom III.0

Uwaga

(**) dwoma gwiazdkami oznaczono wymagania, których opanowanie będzie sprawdzane w części ustnej egzaminu maturalnego, nieobowiązkowej w 2021 r. 
Przystąpić do niej mogą osoby, którym wynik z części ustnej jest potrzebny w postępowaniu rekrutacyjnym do szkoły wyższej za granicą.

1. Zdający posługuje się bardzo podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:

1) człowiek (np. dane personalne, wygląd zewnętrzny, uczucia i emocje, zainteresowania);

2) dom (np. miejsce zamieszkania, opis domu, pomieszczeń domu i ich wyposażenia);

3) szkoła (np. przedmioty nauczania, życie szkoły);

4) praca (np. popularne zawody i związane z nimi czynności, miejsce pracy);

5) życie rodzinne i towarzyskie (np. członkowie rodziny, koledzy, przyjaciele, czynności życia codziennego, formy spędzania czasu wolnego);

6) żywienie (np. artykuły spożywcze, posiłki, lokale gastronomiczne);

7) zakupy i usługi (np. rodzaje sklepów, towary, sprzedawanie i kupowanie, korzystanie z usług);

8) podróżowanie i turystyka (np. środki transportu, orientacja w terenie, informacja turystyczna, zwiedzanie);

9) kultura (np. dziedziny kultury, uczestnictwo w kulturze);

10) sport (np. popularne dyscypliny sportu, sprzęt sportowy, imprezy sportowe);

11) zdrowie (np. samopoczucie, choroby, ich objawy i leczenie);

12) technika (np. korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych);

13) świat przyrody (np. pogoda, rośliny i zwierzęta, krajobraz);

14) elementy wiedzy o krajach obszaru nauczanego języka oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu międzykulturowego oraz tematyki integracji europejskiej.

2. Zdający rozumie ze słuchu bardzo proste, krótkie wypowiedzi (np. instrukcje, komunikaty, rozmowy) artykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka:

1) reaguje na polecenia;

2) określa główną myśl tekstu;

3) znajduje w tekście określone informacje;

4) określa intencje nadawcy/autora tekstu;

5) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, sytuację, uczestników).

3. Zdający rozumie krótkie, proste wypowiedzi pisemne (np. napisy informacyjne, listy, ulotki reklamowe, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy i proste teksty narracyjne):

1) określa główną myśl tekstu;

2) znajduje w tekście określone informacje;

3) określa intencje nadawcy/autora tekstu;

4) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę, formę tekstu).

**4. Zdający tworzy bardzo krótkie, proste i zrozumiałe wypowiedzi ustne:

1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca i czynności;

2) opowiada o wydarzeniach życia codziennego;

3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;

4) opisuje swoje upodobania;

5) wyraża swoje opinie i uczucia;

6) przedstawia intencje i plany na przyszłość.

5. Zdający tworzy bardzo krótkie, proste i zrozumiałe wypowiedzi pisemne w formie prostych wyrażeń i zdań (np. wiadomość, e-mail, krótki opis):

1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca i czynności;

2) opisuje wydarzenia życia codziennego;

3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;

4) opisuje swoje upodobania;

5) wyraża swoje opinie i uczucia;

6) opisuje intencje i plany na przyszłość.

**6. Zdający reaguje ustnie w prosty i zrozumiały sposób, w typowych sytuacjach:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia siebie i inne osoby, wita się i żegna, udziela podstawowych informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) stosuje formy grzecznościowe;

3) uzyskuje i przekazuje proste informacje i wyjaśnienia;

4) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

5) wyraża swoje opinie i życzenia, pyta o opinie i życzenia innych;

6) wyraża swoje emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie);

7) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby;

8) prosi o powtórzenie bądź wyjaśnienie (sprecyzowanie) tego, co powiedział rozmówca.

7. Zdający reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. e-mail, wiadomość) w typowych sytuacjach:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia siebie i inne osoby, udziela podstawowych informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) uzyskuje i przekazuje proste informacje i wyjaśnienia (np. wypełnia formularz);

3) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

4) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby.

8. Zdający przetwarza tekst **ustnie lub pisemnie:

1) przekazuje informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. mapach, symbolach, piktogramach);

2) przekazuje w języku polskim główne myśli lub wybrane informacje z prostego tekstu w języku obcym.

9. Zdający dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. poprawianie błędów).

10. Zdający stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, rozumienie tekstu zawierającego nieznane słowa i zwroty) i strategie kompensacyjne (np. opis, zastąpienie innym wyrazem) w przypadku, gdy nie zna lub nie pamięta jakiegoś wyrazu.

11. Zdający posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

III etap edukacyjny, poziom III.1

1. Zdający posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:

1) człowiek (np. dane personalne, wygląd zewnętrzny, cechy charakteru, uczucia i emocje, zainteresowania);

2) dom (np. miejsce zamieszkania, opis domu, pomieszczeń domu i ich wyposażenia);

3) szkoła (np. przedmioty nauczania, życie szkoły);

4) praca (np. popularne zawody i związane z nimi czynności, miejsce pracy);

5) życie rodzinne i towarzyskie (np. okresy życia, członkowie rodziny, koledzy, przyjaciele, czynności życia codziennego, formy spędzania czasu wolnego, święta i uroczystości, styl życia, konflikty i problemy);

6) żywienie (np. artykuły spożywcze, posiłki i ich przygotowywanie, lokale gastronomiczne);

7) zakupy i usługi (np. rodzaje sklepów, towary, sprzedawanie i kupowanie, korzystanie z usług, reklama);

8) podróżowanie i turystyka (np. środki transportu, orientacja w terenie, hotel, informacja turystyczna, wycieczki, zwiedzanie);

9) kultura (np. dziedziny kultury, twórcy i ich dzieła, uczestnictwo w kulturze, media);

10) sport (np. dyscypliny sportu, sprzęt sportowy, imprezy sportowe, sport wyczynowy);

11) zdrowie (np. higieniczny tryb życia, samopoczucie, choroby, ich objawy i leczenie, uzależnienia);

12) nauka i technika (np. odkrycia naukowe, wynalazki, obsługa i korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych, technologie informacyjno-komunikacyjne);

13) świat przyrody (np. pogoda, rośliny i zwierzęta, krajobraz, zagrożenie i ochrona środowiska naturalnego, klęski żywiołowe);

14) życie społeczne (np. konflikty i problemy społeczne, przestępczość);

15) elementy wiedzy o krajach obszaru nauczanego języka oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu międzykulturowego oraz tematyki integracji europejskiej.

2. Zdający rozumie ze słuchu proste, krótkie, typowe wypowiedzi (np. instrukcje, komunikaty, ogłoszenia, rozmowy) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:

1) reaguje na polecenia;

2) określa główną myśl tekstu;

3) znajduje w tekście określone informacje;

4) określa intencję nadawcy/autora tekstu;

5) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, sytuację, uczestników);

6) w podstawowym zakresie rozróżnia formalny i nieformalny styl wypowiedzi.

3. Zdający rozumie proste wypowiedzi pisemne (np. napisy informacyjne, listy, broszury, ulotki reklamowe, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje obsługi, proste artykuły prasowe i teksty narracyjne):

1) określa główną myśl tekstu;

2) określa główną myśl poszczególnych części tekstu;

3) znajduje w tekście określone informacje;

4) określa intencje nadawcy/autora tekstu;

5) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę, formę tekstu);

6) rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu;

7) w podstawowym zakresie rozróżnia formalny i nieformalny styl wypowiedzi.

**4. Zdający tworzy krótkie, proste i zrozumiałe wypowiedzi ustne:

1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności;

2) opowiada o wydarzeniach życia codziennego;

3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;

4) relacjonuje wydarzenia z przeszłości;

5) wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia;

6) przedstawia opinie innych osób;

7) przedstawia intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;

8) opisuje doświadczenia swoje i innych osób;

9) w podstawowym zakresie stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

5. Zdający tworzy krótkie, proste i zrozumiałe wypowiedzi pisemne (np. wiadomość, e-mail, krótki list prywatny):

1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności;

2) opisuje wydarzenia życia codziennego;

3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;

4) relacjonuje wydarzenia z przeszłości;

5) wyraża i uzasadnia swoje poglądy, uczucia;

6) przedstawia opinie innych osób;

7) opisuje intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;

8) opisuje doświadczenia swoje i innych osób;

9) w podstawowym zakresie stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

** 6. Zdający reaguje ustnie w sposób zrozumiały w typowych sytuacjach:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia siebie i inne osoby, wita się i żegna, udziela podstawowych informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę;

3) stosuje formy grzecznościowe;

4) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;

5) prowadzi proste negocjacje w typowych sytuacjach życia codziennego (np. wymiana zakupionego towaru);

6) proponuje, przyjmuje i odrzuca propozycje i sugestie;

7) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

8) wyraża swoje opinie, intencje, preferencje i życzenia, pyta o opinie, preferencje i życzenia innych, zgadza się, sprzeciwia się;

9) wyraża swoje emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie);

10) prosi o radę i udziela rady;

11) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby;

12) wyraża skargę, przeprasza, przyjmuje przeprosiny;

13) prosi o powtórzenie bądź wyjaśnienie (sprecyzowanie) tego, co powiedział rozmówca.

7. Zdający reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. e-mail, wiadomość, krótki list prywatny) w typowych sytuacjach:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia siebie i inne osoby, udziela podstawowych informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia (np. wypełnia formularz);

3) prowadzi proste negocjacje w typowych sytuacjach życia codziennego (np. uzgadnianie formy spędzania czasu);

4) proponuje, przyjmuje i odrzuca propozycje i sugestie;

5) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

6) wyraża swoje opinie, intencje, preferencje i życzenia, pyta o opinie, preferencje i życzenia innych, zgadza się, sprzeciwia się;

7) wyraża swoje emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie);

8) prosi o radę i udziela rady;

9) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby;

10) wyraża skargę, przeprasza, przyjmuje przeprosiny.

8. Zdający przetwarza tekst **ustnie lub pisemnie:

1) przekazuje w języku obcym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) oraz tekstach obcojęzycznych;

2) przekazuje w języku polskim główne myśli lub wybrane informacje z tekstu w języku obcym;

3) przekazuje w języku obcym informacje sformułowane w języku polskim.

9. Zdający dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. poprawianie błędów).

10. Zdający stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, rozumienie tekstu zawierającego nieznane słowa i zwroty) i strategie kompensacyjne (np. zastąpienie innym wyrazem, opis, środki niewerbalne) w przypadku, gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu.

11. Zdający posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

IV etap edukacyjny (poziom podstawowy i rozszerzony)

Poziom IV.1.P i poziom IV.1.R

Uwaga

(**) dwoma gwiazdkami oznaczono wymagania, których opanowanie będzie sprawdzane w części ustnej egzaminu maturalnego, nieobowiązkowej w 2021 r. 
Przystąpić do niej mogą osoby, którym wynik z części ustnej jest potrzebny w postępowaniu rekrutacyjnym do szkoły wyższej za granicą.

P. PODSTAWOWY

P. ROZSZERZONY

1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych

1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych

w zakresie następujących tematów:

1) człowiek (np. dane personalne, wygląd zewnętrzny, cechy charakteru, uczucia i emocje, zainteresowania, problemy etyczne - tylko poziom rozszerzony);

2) dom (np. miejsce zamieszkania, opis domu, pomieszczeń domu i ich wyposażenia, wynajmowanie, kupno i sprzedaż mieszkania);

3) szkoła (np. przedmioty nauczania, oceny i wymagania, życie szkoły, kształcenie pozaszkolne);

4) praca (np. zawody i związane z nimi czynności, warunki pracy i zatrudnienia, praca dorywcza, rynek pracy - tylko poziom rozszerzony);

5) życie rodzinne i towarzyskie (np. okresy życia, członkowie rodziny, koledzy, przyjaciele, czynności życia codziennego, formy spędzania czasu wolnego, święta i uroczystości, styl życia, konflikty i problemy);

6) żywienie (np. artykuły spożywcze, posiłki i ich przygotowanie, lokale gastronomiczne, diety);

7) zakupy i usługi (np. rodzaje sklepów, towary, sprzedawanie i kupowanie, reklama, korzystanie z usług, środki płatnicze - tylko poziom rozszerzony, banki - tylko poziom rozszerzony, ubezpieczenia - tylko poziom rozszerzony);

8) podróżowanie i turystyka (np. środki transportu, informacja turystyczna, baza noclegowa, wycieczki, zwiedzanie, wypadki - tylko poziom rozszerzony);

9) kultura (np. dziedziny kultury, twórcy i ich dzieła, uczestnictwo w kulturze, media);

10) sport (np. dyscypliny sportu, sprzęt sportowy, imprezy sportowe, sport wyczynowy);

11) zdrowie (np. samopoczucie, choroby, ich objawy i leczenie, higieniczny tryb życia, niepełnosprawni, uzależnienia, ochrona zdrowia);

12) nauka i technika (np. odkrycia naukowe, wynalazki, obsługa i korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych, awarie - tylko poziom rozszerzony, technologie informacyjno-komunikacyjne);

13) świat przyrody (np. klimat, świat roślin i zwierząt, krajobraz, zagrożenia i ochrona środowiska naturalnego, klęski żywiołowe, katastrofy, przestrzeń kosmiczna - tylko poziom rozszerzony);

14) państwo i społeczeństwo (np. organizacje społeczne i międzynarodowe, przestępczość, polityka społeczna - tylko poziom rozszerzony, gospodarka - tylko poziom rozszerzony);

15) elementy wiedzy o krajach obszaru nauczanego języka oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu międzykulturowego oraz tematyki integracji europejskiej, w tym znajomość problemów pojawiających się na styku różnych kultur i społeczności.

2. Zdający rozumie ze słuchu proste, typowe wypowiedzi (np. instrukcje, komunikaty, ogłoszenia, rozmowy) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:

1) określa główną myśl tekstu;

2) określa główną myśl poszczególnych części tekstu;

3) znajduje w tekście określone informacje;

4) określa intencje nadawcy/autora tekstu;

5) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, sytuację, uczestników);

6) w podstawowym zakresie rozróżnia formalny i nieformalny styl wypowiedzi.

2. Zdający rozumie ze słuchu teksty o różnorodnej formie i długości (np. rozmowy, dyskusje, wywiady, wykłady, komunikaty, instrukcje, wiadomości, audycje radiowe).

Zdający spełnia wymagania określone dla poziomu podstawowego, a ponadto:

1) oddziela fakty od opinii;

2) rozróżnia formalny i nieformalny styl wypowiedzi.

3. Zdający rozumie proste wypowiedzi pisemne (np. napisy informacyjne, listy, broszury, ulotki reklamowe, jadłospisy, ogłoszenia, rozkłady jazdy, instrukcje obsługi, proste artykuły prasowe i teksty narracyjne):

1) określa główną myśl tekstu;

2) określa główną myśl poszczególnych części tekstu;

3) znajduje w tekście określone informacje;

4) określa intencje nadawcy/autora tekstu;

5) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę, formę tekstu);

6) rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu;

7) w podstawowym zakresie rozróżnia formalny i nieformalny styl wypowiedzi.

3. Zdający rozumie wypowiedzi pisemne o różnorodnej formie i długości (np. artykuły prasowe, recenzje, wywiady, teksty literackie).

Zdający spełnia wymagania określone dla poziomu podstawowego, a ponadto:

1) oddziela fakty od opinii;

2) rozróżnia formalny i nieformalny styl wypowiedzi.

**4. Zdający tworzy krótkie, proste, zrozumiałe, wypowiedzi ustne:

1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności;

2) opowiada o wydarzeniach życia codziennego i komentuje je;

3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;

4) relacjonuje wydarzenia z przeszłości;

5) wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia;

6) przedstawia opinie innych osób;

7) przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań i poglądów;

8) opisuje intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;

9) opisuje doświadczenia swoje i innych osób;

10) wyraża pewność, przypuszczenie, wątpliwości dotyczące zdarzeń z przeszłości, teraźniejszości i przyszłości;

11) w podstawowym zakresie stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

**4. Zdający tworzy płynne i zrozumiałe, dłuższe wypowiedzi ustne.

Zdający spełnia wymagania określone dla poziomu podstawowego, a ponadto:

1) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

5. Zdający tworzy krótkie, proste, zrozumiałe wypowiedzi pisemne (np. wiadomość, e-mail, list prywatny):

1) opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności;

2) opisuje wydarzenia życia codziennego i komentuje je;

3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;

4) relacjonuje wydarzenia z przeszłości;

5) wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia;

6) przedstawia opinie innych osób;

7) przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań i poglądów;

8) opisuje intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;

9) opisuje doświadczenia swoje i innych;

10) wyraża pewność, przypuszczenie, wątpliwości dotyczące zdarzeń z przeszłości, teraźniejszości i przyszłości;

11) stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze;

12) w podstawowym zakresie stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

5. Zdający tworzy dłuższe wypowiedzi pisemne (np. list formalny, rozprawka, artykuł), bogate i spójne pod względem treści.

Zdający spełnia wymagania określone dla poziomu podstawowego, a ponadto:

1) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji;

2) przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub rozwiązaniu.

**6. Zdający reaguje ustnie w sposób zrozumiały, w typowych sytuacjach:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia siebie i inne osoby, udziela podstawowych informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę;

3) stosuje formy grzecznościowe;

4) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;

5) prowadzi proste negocjacje w typowych sytuacjach życia codziennego (np. wymiana zakupionego towaru);

6) proponuje, przyjmuje i odrzuca propozycje i sugestie;

7) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

**6. Zdający reaguje ustnie w sposób płynny w różnorodnych, bardziej złożonych sytuacjach w zakresie wymagań określonych dla poziomu podstawowego.

8) wyraża swoje opinie, intencje, preferencje i życzenia, pyta o opinie, preferencje i życzenia innych;

9) wyraża emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie);

10) prosi o radę i udziela rady;

11) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby;

12) wyraża skargę, przeprasza, przyjmuje przeprosiny;

13) prosi o powtórzenie bądź wyjaśnienie tego, co powiedział rozmówca.


7. Zdający reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. e-mail, wiadomość, list prywatny) w typowych sytuacjach:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia siebie i inne osoby, udziela podstawowych informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;

3) prowadzi proste negocjacje (np. uzgadnianie formy spędzania czasu);

4) proponuje, przyjmuje i odrzuca propozycje i sugestie;

5) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

6) wyraża swoje opinie, intencje, preferencje i życzenia, pyta o opinie, preferencje i życzenia innych, zgadza się i sprzeciwia;

7) wyraża emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie);

8) prosi o radę i udziela rady;

9) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby;

10) wyraża skargę, przeprasza, przyjmuje przeprosiny.

7. Zdający reaguje w formie dłuższego, złożonego tekstu pisanego (np. list formalny) w sytuacjach formalnych i nieformalnych.

Zdający spełnia wymagania określone dla poziomu podstawowego, a ponadto:

1) prowadzi negocjacje w trudnych sytuacjach życia codziennego (np. niezasłużone oskarżenie, spowodowanie szkody);

2) ustosunkowuje się do opinii innych osób;

3) przedstawia opinie i argumenty, odpiera argumenty przeciwne;

4) komentuje, akceptuje lub kwestionuje zdanie innych;

5) spekuluje na temat przyczyn i konsekwencji zdarzeń przeszłych i przyszłych;

6) wysuwa i rozważa hipotezy.

8. Zdający przetwarza tekst **ustnie lub pisemnie:

1) przekazuje w języku obcym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) oraz tekstach obcojęzycznych;

2) przekazuje w języku polskim główne myśli lub wybrane informacje z tekstu w języku obcym;

3) przekazuje w języku obcym informacje sformułowane w języku polskim.

8. Zdający przetwarza tekst **ustnie lub pisemnie.

Zdający spełnia wymagania określone dla poziomu podstawowego.

9. Zdający dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. poprawianie błędów).

10. Zdający stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, rozumienie tekstu zawierającego nieznane słowa i zwroty) oraz strategie kompensacyjne (np. parafraza, definicja) w przypadku, gdy nie zna lub nie pamięta jakiegoś wyrazu.

11. Zdający posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

IV etap edukacyjny (poziom dwujęzyczny)

Poziom IV.2

1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych, w tym wyrażeń idiomatycznych, oraz bogatą frazeologią, a także wykazuje się wysokim poziomem poprawności gramatycznej, fonetycznej i ortograficznej, umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w szerokim zakresie tematów, z uwzględnieniem wiedzy o krajach obszaru nauczanego języka (elementów literatury, historii, geografii, socjologii) oraz tematyki integracji europejskiej i problemów pojawiających się na styku różnych kultur i społeczności.

2. Zdający rozumie ze słuchu teksty o różnorodnej tematyce, formie i długości (np. rozmowy, dyskusje, wywiady, wykłady, debaty, komunikaty, instrukcje, wiadomości, audycje radiowe i telewizyjne, filmy), w różnych warunkach odbioru:

1) określa główną myśl tekstu;

2) określa główną myśl poszczególnych części tekstu;

3) znajduje w tekście określone informacje;

4) określa postawy i intencje nadawcy/autora tekstu;

5) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, sytuację, uczestników);

6) oddziela fakty od opinii;

7) określa relacje i uczucia między rozmówcami;

8) rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu;

9) rozróżnia formalny i nieformalny styl tekstu;

10) klasyfikuje informacje i układa je w określonym porządku;

11) rozpoznaje niejednoznaczność wypowiedzi i powodujące ją środki stylistyczne i zjawiska językowe (np. idiomy, homonimy, metafory);

12) rozpoznaje odniesienia do kontekstu cywilizacyjno-kulturowego i znaczenie symboli kulturowych;

13) rozpoznaje znaczenia ukryte, wyrażone pośrednio, aluzje;

14) interpretuje teksty kultury.

3. Zdający rozumie złożone wypowiedzi pisemne o różnorodnej tematyce, formie i długości (np. artykuły prasowe, teksty popularnonaukowe, recenzje, wywiady, teksty literackie):

1) określa główną myśl tekstu;

2) określa główną myśl poszczególnych części tekstu;

3) znajduje w tekście określone informacje;

4) określa postawy i intencje nadawcy/autora tekstu;

5) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę, formę tekstu);

6) oddziela fakty od opinii;

7) rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu;

8) rozróżnia formalny i nieformalny styl tekstu;

9) klasyfikuje informacje i układa je w określonym porządku;

10) rozpoznaje środki stylistyczne i zjawiska językowe powodujące niejednoznaczność wypowiedzi (np. idiomy, homonimy, metafory, ironię);

11) rozpoznaje odniesienia do kontekstu cywilizacyjno-kulturowego i znaczenie symboli kulturowych;

12) rozpoznaje znaczenia ukryte, wyrażone pośrednio, oraz aluzje;

13) interpretuje teksty kultury.

** 4. Zdający tworzy różnorodne, szczegółowe, płynne i zrozumiałe, wieloaspektowe wypowiedzi ustne:

1) szczegółowo opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności;

2) opowiada o wydarzeniach życia codziennego i komentuje je;

3) przedstawia fakty i relacjonuje wydarzenia z przeszłości i teraźniejszości;

4) opisuje doświadczenia swoje i innych osób;

5) opisuje intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;

6) wyraża opinie, poglądy i uczucia swoje i innych osób i popiera je trafnymi argumentami i przykładami;

7) wyraża pewność, przypuszczenie, wątpliwości dotyczące zdarzeń z przeszłości, teraźniejszości i przyszłości;

8) przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub rozwiązaniu, kończy wypowiedź konkluzją;

9) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji, dostosowuje styl wypowiedzi do potencjalnego odbiorcy.

5. Zdający tworzy różnorodne wypowiedzi pisemne o określonej długości (np. list formalny, rozprawka, artykuł), bogate i spójne pod względem treści:

1) szczegółowo opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności;

2) opisuje wydarzenia życia codziennego i komentuje je;

3) przedstawia fakty i relacjonuje wydarzenia z przeszłości i teraźniejszości;

4) opisuje doświadczenia swoje i innych osób;

5) opisuje intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;

6) wyraża opinie, poglądy i uczucia swoje i innych osób i popiera je trafnymi argumentami i przykładami;

7) wyraża pewność, przypuszczenie, wątpliwości dotyczące zdarzeń z przeszłości, teraźniejszości i przyszłości;

8) przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub rozwiązaniu, kończy wypowiedź konkluzją;

9) stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji, dostosowuje styl wypowiedzi do potencjalnego odbiorcy;

10) stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.

** 6. Zdający reaguje ustnie w sposób płynny w różnorodnych, także złożonych sytuacjach:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia siebie i inne osoby, udziela informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) stosuje formy grzecznościowe i dostosowuje styl wypowiedzi do odbiorcy;

3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;

4) prosi o powtórzenie bądź wyjaśnienie tego, co powiedział rozmówca;

5) proponuje, przyjmuje i odrzuca propozycje i sugestie;

6) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

7) wyraża swoje opinie, intencje, preferencje i życzenia, pyta o opinie, preferencje i życzenia innych;

8) prosi o radę i udziela rady;

9) wyraża emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie);

10) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby;

11) wyraża skargę, przeprasza, przyjmuje przeprosiny;

12) prowadzi negocjacje, także w trudnych sytuacjach;

13) aktywnie uczestniczy w rozmowie i dyskusji: przedstawia opinie i argumenty, komentuje, zgadza się lub kwestionuje zdanie innych uczestników dyskusji, odpiera argumenty przeciwne, umiejętnie nawiązuje do wypowiedzi innych osób;

14) przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań, poglądów; ocenia je;

15) wysuwa i rozważa hipotezy, spekuluje na temat przyczyn i konsekwencji zdarzeń przeszłych i przyszłych.

7. Zdający reaguje w formie dłuższego, złożonego tekstu pisanego (np. list) w sytuacjach formalnych i nieformalnych:

1) nawiązuje kontakty towarzyskie (np. przedstawia się i inne osoby, udziela informacji na swój temat i pyta o dane rozmówcy i innych osób);

2) stosuje formy grzecznościowe i dostosowuje styl wypowiedzi do odbiorcy;

3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;

4) proponuje, przyjmuje i odrzuca propozycje i sugestie;

5) prosi o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;

6) wyraża swoje opinie, intencje, preferencje i życzenia, pyta o opinie, preferencje i życzenia innych, zgadza się i sprzeciwia;

7) prosi o radę i udziela rady;

8) wyraża emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie);

9) wyraża prośby i podziękowania oraz zgodę lub odmowę wykonania prośby;

10) wyraża skargę, przeprasza, przyjmuje przeprosiny;

11) prowadzi negocjacje, także w trudnych sytuacjach;

12) przedstawia opinie i argumenty, ustosunkowuje się do opinii innych osób, odpiera argumenty przeciwne;

13) przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań, poglądów;

14) wysuwa i rozważa hipotezy, spekuluje na temat przyczyn i konsekwencji zdarzeń przeszłych i przyszłych.

8. Zdający przetwarza **ustnie lub pisemnie teksty z różnych dziedzin życia, o różnej długości i stopniu złożoności:

1) przekazuje informację usłyszaną lub przeczytaną w języku obcym;

2) przekazuje w języku obcym informacje sformułowane w języku polskim;

3) przekazuje informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, tabelach, symbolach, piktogramach);

4) streszcza fragment usłyszanego lub przeczytanego tekstu;

5) sporządza szczegółowe notatki z wysłuchanego tekstu.

9. Zdający dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. poprawianie błędów), a także świadomie pracuje nad redakcją swoich tekstów (planuje wypowiedź, poprawia błędy).

10. Zdający stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, rozumienie tekstu zawierającego nieznane słowa i zwroty) oraz strategie kompensacyjne (np. parafraza, definicja) w przypadku, gdy nie zna lub nie pamięta jakiegoś wyrazu.

11. Zdający posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).


Uwaga

(**) dwoma gwiazdkami oznaczono wymagania, których opanowanie będzie sprawdzane w części ustnej egzaminu maturalnego, nieobowiązkowej w 2022 r. 
Przystąpić do niej mogą osoby, którym wynik z części ustnej jest potrzebny w postępowaniu rekrutacyjnym do szkoły wyższej za granicą.

Polityka Prywatności